بانکنوتهای جدید افغانی بچاپ میرسد

 

 دیشب رادیو بی بی سی گذارش داد بانک مرکزی افغانستان قرار است بانکنوتهای افغانی را از طریق قرار داد نمودن با یک شرکت بریتانیائی بچاپ رسانده و جایگزین بانکنوتهای کنونی نماید که آنها اکثرا بشدت فرسوده و کهنه شده است. گفته می شود بانکنوتهای جدید از لحاظ طرح و دیزاین مشابه بانکنوتهای فعلی بوده و صرفا مواد بکار رفته در آن از کیفیت عالیتر و بهتر برخوردار خواهد بود. بهرحال این یک اقدام بسیار نیک بوده و بخش اعظم جنجالها و بگومگوها را در مورد فرسودگی بانکنوتها حین معاملات و خرید و فروش بین مشتری فروشنده برطرف می سازد. بزرگترین مشکل حین تبادله اسکناسهای دیگر با بانکنوتهای کنونی افغانی بررسی تکی تکی آنها و بگو مگوها با صراف می باشد که در بعضی موارد این معامله با نبرد لفظی طرفین بهم میخورد. نصف یک بانکنوت بیست افغانی، من باب نمونه، مربوط یک بانکنوت بوده و نصف دیگر آن مربوط به یک بانکنوت دیگر است. برعلاوه، در حال حاضر بخش اعظم بانکنوتهای کنونی افغانی چنان فرسوده می باشد که هر شخص از دیدن و استفاده آنها رنج می برد. در شرایطیکه هیچگونه بازرسی و کنترول بالای آن وجود ندارد و بانکنوتها بشکل کاغذهای مچاله شده از یک دست به دست دیگر رد و بدل می شوند، این عجیب است که افراد فریبکار و فرصت طلب که در جامعه ما کم نیست، به وارد کردن و دوران انداختن پول جعلی افغانی نمی پردازند.

 بانکنوتهای کنونی افغانی در سالهای اول حکومت حامد کرزی بچاپ رسید و بزودی جایگزین بانکنوتهای قدیمه دوران سلطنت ظاهر شاه گردید. با آنکه آنها در اوایل با کیفیت عالی بنظر میرسیدند و می بایستی لا اقل برای یک دوره ده ساله بدون فرسودگی به جریان داشتن ادامه می دادند، هنوز چند سالی از بکارگیری و استفاده آنها نگذشته بود که دچار فرسودگی روز افزون شدند.

 کاملا هویدا است که در افغانستان هنوز فرهنگ نگهداری پول وجود ندارد. مردم آنرا همانند کاغذهای مچاله شده در جیبهای شان می اندازند و در نگهداری آن با بی مسئولیتی و بی توجهی زیاد عمل می نمایند. با توجه به اینکه بانکنوتها همواره دست در دست می شوند و همیشه در نزد یک یا چند شخص نمی باشند، اگر فرهنگ نگهداری آنها در جامعه نهادینه نشود و بمردم از طریق رسانه ها، مطبوعات و شیوه های دیگر توصیه نگردد، بانکنوتهای جدید که قرار است بچاپ برسد نیز همانند بانکنوتهای کنونی زود کهنه و فرسوده خواهند شد. نکته دیگر در رابطه با جلوگیری از فرسودگی زود رس بانکنوتها اینست که نظام بانکی کشور باید سعی کند کاردهای اعتباری و بانکی را تدریجا و به شیوه مطمئین در کشور رایج سازد تا مردم همیشه و در هر زمان مجبور نباشند از بانکنوتها در معاملات و داد و ستدهای شان استفاده نمایند. طوریکه دیده می شود بانکنوتهای ده، بیست، پنجا و قسماً صد افغانیگی بیشتر از بانکنوتهای پنجصد و هزارافغانیگی فرسوده شده است. زیرا این بانکنوتها در نزد هر شخص است و در اکثر مطلق موارد خرید و فروش دست به دست می شوند. ولی برعکس بانکنوتهای پنجصد و هزار افغانیگی بعلت کمتر استفاده شدن و نظر به ارزش و اهمیت آنها بیشتر مورد نگهداری واقع شدن، در شرایط بهتر برای استفاده شدن قرار دارند. بناءً دولت و بانک مرکزی باید سعی کند بانکنوتهای ده، بیست، پنجا و صد افغانیگی را با کیفیت هرچه عالیتر بچاپ رساند.

 

۱۵ حوت ۱۳۸۷